Oorlogsherinneringen G. Bakker

Het zal duidelijk zijn dat kinderen de oorlog anders beleefden dan volwassenen. Al is het volgende verhaal niet representatief voor alle kinderen, het geeft wel een beeld hoe men als jongen van een jaar of tien toen soms avonturen beleefde.
De heer G. de Bakker uit Ooltgensplaat woonde in die tijd in Sommelsdijk en deed het volgende verhaal.

We hadden een flink gezin. Een van de karweitjes die we als kinderen moesten doen , was het ophalen van aardappelschillen. Door de inundatie was er flink wat weiland minder beschikbaar voor de boeren die koeien hadden. Die werden bijgevoerd met schillen enz.
Met behulp van een bakfiets moesten we direct na schooltijd langs de deuren om die op te halen. Daarna werd alles in zakken geschept, waarbij alles werd gecontroleerd of er geen scherpe voorwerpen tussen zaten. Het werd tenslotte gevoerd aan het vee! Voor een kind was dat tamelijk zwaar werk. Ook bij de Ortskommandant zijn we geweest om te vragen of we de schillen kregen uit de keuken waaruit de Duitsers hun eten kregen.
Een gedeelte werd op het einde van de oorlog naar Rotterdam enz. gebracht, naar de gaarkeuken! Alles wat enigszins eetbaar was, werd gebruikt.
Bij het binnenlaten van het water werden er tenen manden in de stroom gehangen, waarin wij na verloop van tijd een flinke hoeveelheid kleine vissen, o.a. stekelbaarsjes, vingen. Ook die dienden weer voor varkensvoer.
Als gevolg van de inundatie, moest de bevolking geëvacueerd worden. Het liefst bleven de mensen natuurlijk op het eiland. Dat was niet altijd even eenvoudig. Een familie uit Stad aan het Haringvliet heeft het gepresteerd om in het weeghuisje van de cichoreifabriek van Sommelsdijk te slapen. Ook werd met behulp van z.g. ruiters en riet hutten gebouwd, waar ze onder sliepen.

Ook werden zogenaamde tankvallen aangelegd. De geallieerden zaten al in Brabant. Ze waren bang dat die door zouden komen naar Flakkee. Ook de kruising van de Staverseweg en de Dorpsweg, waar nu het tuincentrum is, werd opgeblazen. Als kind stonden we op veilige afstand toe te zien. Ze hadden een melkbus bij mijn opa gehaald die melkboer was, en deze gevuld met explosieven. Op de kruising werd een gat gegraven waar deze ingezet werd. Met een lange lijn werd de zaak op afstand tot ontploffing gebracht. Daardoor ontstond een enorm gat, dat weer vol liep met water.

Ook het aanleggen van de kade waardoor Sommelsdijk en Middelharnis droog bleven bij de inundatie weet ik nog heel goed. Heel de bevolking moest daaraan meehelpen. Ook schoolmeesters stonden te graven! Van de Dirkslandse dijk tot de Oudedijk liep die kade. Van den Broek uit Sommelsdijk had van die grote, zware werkpaarden. Nadat ze het hadden voorgedaan, moesten wij om de beurt op zo’n paard zittend, de grond van de kade aanstampen. Dat was best spannend.

Ook dat er een aangeschoten vliegtuig zijn bommen liet vallen, net achter het dorp. Alle ruiten sneuvelden. Nadat we het glas opgeruimd hadden, gingen we weer slapen. De gordijnen waaiden over je gezicht!

In de buurt woonde ook iemand die poelier was. Daar gingen we ook helpen bij het slachten van kippen. Op zeker ogenblik, toen er steeds minder kippen enz. waren, bood hij ons een rijksdaalder voor elke kat die we leverden. Mijn broer was daar erg handig in. We kwamen bij het ophalen van de schillen in verschillende schuurtjes, zodoende wisten we aardig waar een kat liep. We hebben er heel wat geleverd! Hij zal er wel een afnemer voor gevonden hebben.
Als er een baby geboren moest worden, werden de andere kinderen uitbesteed. Ik was het liefst bij opa van der Laan. Op een gegeven moment sliep ik daar ook en hoorde ik beneden een gerommel van jewelste. Het was nog donker, en ik ging kijken wat er aan de hand was. Het bleek dat ze een varken aan het slachten waren. Het ging allemaal heel snel. Een tweede varken volgde. Toen het inmiddels een uur of half negen was, werd er een stukje lever gebakken. Onder het eten vroeg opa hoeveel varkens er nu geslacht waren. Ik antwoordde : “Twee”. Maar volgens opa was het 1 varken! Op school vroeg ik aan de meester of 1 plus 1 ook 1 kon zijn. Natuurlijk vroeg hij waarom ik dat vroeg, waarop ik het verhaal deed. Dom natuurlijk. Toch is het misschien uitgekomen via een klasgenootje. Er kwam controle van de CCD. Ook de spekton werd gecontroleerd. Daar kwamen ze vier varkensoren tegen! Opa werd opgepakt en weggevoerd naar Rotterdam. Nu hadden ze vroeger wel eens een ongelukkig schaap gehad met vijf poten of iets dergelijks. Dat had indertijd in de krant gestaan en die hadden ze bewaard. Toen opa voor moest komen, beweerde hij dat het een varken met vier oren geweest was. Er werden wel meer ongelukkige dieren geboren, waarbij de kranten als bewijsmateriaal op tafel kwamen. Uiteindelijk werd hij nog vrij gesproken ook!

Bij de razzia van 1944 moesten alle mannen van 18 tot en met 40 jaar zich melden. Vader was in 1904 geboren. Hij was net nog geen veertig. Toen de Duitsers thuis kwamen probeerde hij er onderuit te komen omdat hij een groot gezin had. Toch moest hij mee. Het leek wel of er een begrafenis was, zo terneergeslagen was iedereen. In de gymzaal van de openbare school van Sommelsdijk werden ze verzameld. Eerst kregen dokters een vrijstelling. Waarschijnlijk dachten ze hierbij ook aan zichzelf. Toen kregen de bakkers een Ausweis. Mijn vader ging ook naar voren. Hij was wel geen bakker, maar heette de Bakker! En hij kreeg warempel nog een Ausweis ook!

Van de nieuwjaarsdag van 1945 herinner ik me het volgende. Ik ging wensen bij mijn grootouders. Hoe ze er aan kwamen weet ik niet, maar opoe had chocolademelk gemaakt. Terwijl ik op het bruggetje stond, hoorde ik vliegtuigen aankomen. Als kind wist je al snel het onderscheid te maken tussen Amerikanen en Duitsers met hun kruisen op de machines. Gelijk werd er hevig op geschoten vanuit het dorp. En het was nog raak ook! Ik zag dat er iets uit viel, ik dacht dat het een pakje was, maar het bleek de piloot te zijn. Hij kwam heelhuids aan de grond. De Kriegsmarine die in de haven lag had een eigen vliegtuig naar beneden geschoten!

Als schooljongens ruilden we onderling hulzen en scherven van kogels en granaten, uit. Hoe groter ze waren, des te meer aanzien het gaf! Er waren er die heel grote granaathulzen gevonden hadden. Eigenlijk mocht je die niet hebben natuurlijk. Na luchtgevechten werden de kogels opgegraven. Het was niet altijd zonder gevaar!